عروض قایدا قانونو

عروض قایدا قانونو تاریخاَشعر اولچوسونده عروض دئدیگیمیز قایدا قانونو عرب دیلی و شعیریاتی اوسته یارانمیشدیر؛چونکو عربین دیلی تقطیع اوسته تلفوظااولدوغونا گوره شعیر اولچولرینی ده ساهمانا سالا بیلمیشدیرلر؛بیرینجی دونه تاریخداخلیل ابن فراهیدی آدلی بیر کیمسه بو اولچودن یارالاناراق اوزل لیک له عرب شعیریاتینی اولچویه سالا بیلمیشدیر؛سونرا کی یوز ایللیک لرده دری دیلینده شعیر یازار شاعیرلر عین اولچولردن بارلاناراق اوز اثرلرینی یازیب اولچویه سالا بیلمیشدیرلر؛چونکو دری دیلینین اوزونه مخصوص شعیر دیلی و اولچوسو اولمادان عرب دیلی قایدا قانون نارینان یارارلانا بیلمیشدیرلر؛ایکینجی سی بوکو دری لحجه سی عرب دیلی نین بیر قولو اولاراق دیل و تلفوظ قایدالاری بیر بیرلرینه اویقون اولدیغیچین آدی گئدن عروض اولچوسو اونلارین دیلینه جاوابده اولا بیلمیشدیر؛تاسوفله مین ایل کئچه رکدن تورک دیلینده یازیلان قصیده و غزل ژانری دیلیمیزین قایدا قانونونا ضید اولاراق یارانیب بیر اویدورما و چاشدیرما یاراتمالی اولموشدور؛چونکو تورکون دیلی هجا دیلی دیر؛تورک دیلینده بیر سوزجوگو چکیب اوزاتماق اولماز؛ چکیلیب آغیزدا اوینایلان سوزجوکلر تحیلی دیللره و اوزل لیک عرب دیلینه عاید دیر؛بونو دئمک ایسته ییرم کی تورک دیلینده عروض شعیری یازیلا بیلمز؛ممکوندور سووال وئرسه نیز مین ایل کئچه رکدن عزالدین حسن اوغلونان توتموشدور علی آغا واحیده ندن یازیلمیشدیر؛او سوالین جاوابی بودور کو آدی گئدن یازیچی و شاعیرلر داها دری و عرب سوزجوکلرین نن یارالاناراق اوز اثرلرینی یازیب یارادا بیلمیشدیر؛نیظامی کیمین تورک دیللی شاعیرلر دری و گاهدان عرب دیللرینده یازیب یاراتماق لاری اون نان تورو اولوردو کو عرب دیلی قالیب میللتین اولاراق اوز تاثیرینی قویماغا باشلاتمیشدیر؛بیز حداد عادیل کیمین بوگون نری اگر ایسته ییک اوز دیلمیزی اجنبی دیللردن تمیزله ییب چیلخا تورک دیلینده یازیب یاراداق اوندا نه فیضولی نین و و مسیحی نین دئمه گه سوزلری اولمایاجاقدیر؛ سیز بویوک فیضولی نین یارادیجی عالمینه باخاندا گوررسیز کی فیضولی اوز آنا دیلینی چاشدیراراق چالیشمیشدیر کی اوز هجا اوسته دانیشیلان آنا دیلینی عروض قایدا قانونا چئویرسین؛تاریخاَ تورک شعیریاتی هجا اوستونده یازیلیب یایلمیشدیر؛هجا دیلی پرو تورک و اوزل لیک تورک دیلینین قایدا قانونونا اویقون اولاراق مین ایللر قاتیندا داوام ائله مه لی اولموشدور؛سون سوزوم بودور بوگون هر تورک و اوزل لیک آزربایجان شاعیری قصیده و غزل یازماغا ایسته سه موطلق اونو هجا(ضربی)اولچوسو اوستونده یازمالی اولاجاقدیر؛یوخسا مین کئچه رکده اولدوغو یئنه دن سهوه یول وئرمه لی اولاجاییق؛بوگون تورک(آزربایجان)غزلی گئدیر کی اجنبی سوزلردن تمیزله نیب چیلخا آنا دیلینده یازیلسین؛منجه بوگون کو غزل و قصیده یازان آزربایجان شاعیری چالیشیر کی اوز شعیرلرینده اجنبی سوزلردن یارلانمادان اوز دیلینده یازیب یاراتمالی اولسون؛بورادا اورنگیچین کئچن گون نرده هجا یازدیغیم اوستونده یازدیغیم بیر غزلدن بیربیت گتیررک سیزلریچین اولچمک ایسته ییرم؛ دئدیم عومروم؛دئدی کی کئچمه ده گون گون نه دئییم 1دء-2دیم-3عوم-4روم-5دئ-6دی-7کی-8کئچ-9مه-10ده-11گون-12گون-13نه-14دِء-15یم دئدیم آخیر نه دئمک؛سویله دی دوشگون نه دئییم 1دء-2دیم-3آ-4خر-5نه-6دء-7مک-8سوی- 9له-10دی-11دوش-12گون- 13نه-14دء-15یم دئدیم عومروم؛دئدی کی کئچمه ده گون گون نه دئییم دئدیم آخیر نه دئمک؛سویله دی دوشگون نه دئییم