پارلاق تاریخیمیز< کئچمیش یازیلاریمدا اؤر اویماقلارینان سوز آچارکن مین ایللریدن بری اوستو قاپالی قالمیش وارلیقیمیزا توخوناراق آیدینلیق گتیرمیشدیم؛ سیراوی اولاراق بوگونده قاق و قاواق سوزجوکلرینی اورتایا قویاراق بیلگی لریمی سیز حورمتلی اوخوجولاریم نان اورتایا قویماق ایسته ییرم؛ و اصلی سوزوه گیریشمه میشدن اونجه بوگونکو سوزلوک یازارلاریمیز قاق و قاواق سوزجوکلرینه گتیردیکلری آنلاملارینین بارماق قویاراق دوزگون آنلامینی سیزینله پایلاشماق ایسته ییرم؛ قاق سوزو کو اونو قوروموش اریک و یاخود آلی کیمین ایضاح وئریرلر بو دوزگون فاکت دئییل چونکو قاق ائله مک یعنی بیر شئی یین ایچینی اووب بوشالتماق دئمک اولور؛ میثالیچین اریگی-آلینی؛ بعضی بورانی (کدو تنبل) ایچینی اووب بوشالتماق دئمک اولور؛ قاق سوزو اسگی اوری تورکی خالقلارین دیلینده قورو آنلامیندا اولماییبدیر؛ و ایکینجیسی قاواق سوزودور اونودا (سپیدار تبریزی) کیمین معنا ائله ییرلر؛ بورادا قاواق نه بلکه او آغاجین اوزو بلکه اونون ایچینده کی آچیلان ماغارا دئییرلر؛ اولسون کو چاغداش سوزلوک یازالاریمیز اصلی آنلامی ایتیریب قاواق سوزونو آغاج(سپیدار) کیمین ایضاح وئریرلر؛قاواق سوزو دئمک اولار کی مین ایللر آرخاسیندان گلیب الیمیزه چاتمیش بیر تئرمین دئمک اولور-کو ماغار و(غار)آنلامیندادیر؛ و بیزیم بو اور اویماقلارینین یاراتدیغی سوزجوک عربلرین دیلینه (کهف)و اونلارین دیلینن انگلیس دیلینه(Cave) و بوگونکو دری دیلینه (غار) کیمین دوشمودور؛ بیز گونئی آذربایجاندا بو سوزون کوهول و کویول کمینده ایشلنمه سی گوروروک؛ قاق و قاواق سوزوجکلری ماغارآنلامیندا بعضا طبیعی ماغارلار یوخ بلکه ده انسان الینن قازیلمیش ماغارلارا دئییلیر؛ ایندی ایسه مین ایللر قاتیندا بیزیم قاق و قاواق سوزوموزدن یارانان سوزجوکلره توخوناراق آچیقلامالار گتیریرم؛ بیزیم تاریخاَ (گا اور) (کنگر) آدلی اوری تورکی منشالی اویماقلاریمیز اولوبدور کو 150 ایل کئچه رکدن عموماَ غرب آرکولوکلاری اونلارا سومئر و یاخود شومئر آدینی وئریمیشدیرلر؛او طایفارین دوزگون آدینی کان اورلار (گنگ اورلار) و(کنگر) اولموشدور کو قاواق یاشامینی آرخادا قویوب سونرالار چای قیراقلارینا کوچموش دورلر؛ و کان سوزو اصلینده قاق و قاواق سوزونون تحریفی اولاراق ماغاردا اسگی تورکوده قاواق آنلامی داشییردی؛ قاق و قاواق اصلی آنلامدا الینن قازیلمیش یئر و یاخود داغ بویوردور کو اسگی اور اویماقلاری او ماغارلاری قازاراق اورلاردا مسکونلاشیردیرلار؛ اولا بیلسین¬کی قازدیقلاری¬ ماغارلاردان سو چیخاریب اوز گونده احتیاج لارینی دا بیتیریردیرلر؛ یوخاریدا ایضاح وئردیگیم کیمین قاق و قاواق سوزو شرقیدن غربه یایلان کیمین بوتون ایلتصاقی دیللی خالقلاردان توتموش هند اوروپایی دیللی خالقلاریندا دیللرینه دوشموشدور؛ ایلتصاقی دیللرین دیلینده قاق- قاواق- قالا- یئر آلتی قازیلمیش سیغاناق یئری آنلامیندا کی سونرادان قالالار داش و کرپیچینن تیکیله رک داغ یوکسکلرینده بنا اولموشدورلار-قاب- قازان-قازماق- قاق ائله مک- قاو- حصار آنلامیندا؛ قاری- قازا بیلن ال قول آنلامیندا- و سغدی دیللرینده کَی- و دری دیلینده کان وکاریز؛ تات و منشالی خالقلارین دیلینده کانی - بولاق آنلامیندا- و علاوه دن سغدی دیلینده کَی-که-کهه- یئر آلتی قازیلمیش ماغار آنلامیندا ایشلنمیشدیر کی سونرالار کند- روستا آنلامیندا هنده ورده یاشایان خالقلارین دیللرینه دوشمودور؛ و بیز اسگی تاریخدان الیمیزه چاتمیش سوزجوکلری دوزگون آواراندا گورورکو او شهرلر کی آدلارینین باشلانیشی (ق) سوزوینن باشلانیبدیر بو قایناغا باغلی اولورلار؛ میثالیچین (قومس) (قم) (قاشان) (قزوین) گنجه کی بوگونلری آدینا تخت سلیمان دئییرلر؛ بوگون عربلرین قبرآنلامیندا ایشلتدیکلری سوزجوک ده او قایناقداندیر؛